مىشود نه از راه محسوسات خارجى . قرآن بصراحت مىفرمايد كه تقوا كليد هدايت و كشف است و اين علمى است كه بدون آموختن حاصل مىشود . خداى متعال مىفرمايد : وَ ما خَلَقَ اللَّهُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَّقُونَ . « 101 » خداوند آيات و نشانه‌ها ( ى وجود خدا ) را به تقوا پيشگان اختصاص داده است و فرموده است : هذا بَيانٌ لِلنَّاسِ وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ . « 102 » ابو يزيد و ديگران مىگفتند : عالم آن كسى نيست كه مطلبى را از كتابى حفظ مىكند و چون محفوظات خود را فراموش كرد جاهل مىشود ، بلكه عالم كسى است كه علم خود را هر وقت بخواهد بدون درس خواندن و حفظ كردن از پروردگارش مىگيرد . و اين همان عالم ربّانى است و به چنين عالمى خداى متعال اشاره فرموده است : آتَيْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً . « 103 » با اينكه هر علمى از پيشگاه اوست ، ليكن بعضى از علوم به وسيله آموختن مردم است و اين علم لدّنى ناميده نمىشود ، بلكه علم لدّنى علمى است كه بدون وسيله خارجى مشخّصى از درون دل گشوده مىشود . اين بود شواهدى از شرع و عقل و اگر تمام آيات و رواياتى كه در اين مورد وارد شده گرد آيد بيرون از شمار خواهد بود ، امّا مشاهدهء اين حقيقت از راه تجربه نيز بيرون از شمار است و اين حقيقت بر صحابه و تابعين و افراد بعد از آنها آشكار شده است . مىگويم : اين كشف باطنى بر امامان معصوم از اهل بيت ( ع ) بسيار به ظهور رسيده ، چنان كه در اصول كافى كلينى ( ره ) كتاب الحجّة - و كتاب بصائر الدّرجات محمّد بن حسن صفّار و كتاب الخرايج و الجرايح راوندى و كتاب كشف الغمّه اربلى و ديگر كتب تصنيف شده آمده

--> ( 101 ) يونس / 6 : و آنچه خداوند در آسمانها و زمين آفريده آيات ( و نشانه‌هايى ) است بر آنها كه پرهيزكارند . ( 102 ) آل عمران / 138 : اين بيانى است براى عموم ، و هدايت و اندرزى است براى پرهيزكاران . ( 103 ) كهف / 65 : او را مشمول رحمت خود ساخته و از سوى خود علم فراوانى به او تعليم داده بوديم .